Bezsenność – kiedy wystarczy zmiana nawyków, a kiedy potrzebny jest psychiatra?

Trudności z zasypianiem, wybudzanie się w nocy, „gonitwa myśli” przed snem i uczucie zmęczenia od rana są jednymi z najczęstszych powodów, dla których pacjenci szukają pomocy. Wiele osób wpisuje w wyszukiwarkę „bezsenność jak sobie pomóc” lub „kto leczy bezsenność” i próbuje poradzić sobie samodzielnie, sięgając po suplementy czy „domowe sposoby”. Czasem to wystarcza – ale nie zawsze.

W tym artykule wyjaśniamy, kiedy wystarczy zmiana nawyków i higiena snu, a kiedy warto umówić się na wizytę u psychiatry lub psychologa w Poznaniu. Opieramy się na doświadczeniu klinicznym zespołu Kubiak Medic, który na co dzień pracuje z osobami zmagającymi się z bezsennością.

Bezsenność – kiedy to już problem, a nie „gorsza noc”?

Każdemu zdarzają się pojedyncze noce, kiedy trudno zasnąć lub sen jest płytszy. O bezsenności mówimy raczej wtedy, gdy:

• masz trudności z zasypianiem (zasypiasz np. po 1–2 godzinach leżenia w łóżku),
• często budzisz się w nocy i trudno Ci ponownie zasnąć,
• budzisz się wcześniej niż planowałeś (np. o 4–5 rano) i nie możesz już zasnąć,
• mimo pozornie „przespanego” czasu budzisz się zmęczony, rozbity, z „mgłą w głowie”,
• problemy ze snem utrzymują się co najmniej kilka tygodni i wpływają na Twoje funkcjonowanie w ciągu dnia.

Jeśli dodatkowo pojawia się lęk przed nocą („znów nie zasnę”), poirytowanie, obniżony nastrój, napięcie i problemy z koncentracją – warto potraktować bezsenność poważnie i nie ograniczać się tylko do „liczenia baranów”.

Higiena snu – co możesz zrobić samodzielnie?

Zanim trafisz do gabinetu, możesz spróbować wprowadzić kilka zmian, które są podstawą tzw. higieny snu:

• stałe pory chodzenia spać i wstawania (również w weekendy, w miarę możliwości),
• unikanie ekranów (telefon, komputer, telewizor) na około 1–2 godziny przed snem,
• ograniczenie kawy, napojów energetycznych, mocnej herbaty w drugiej połowie dnia,
• unikanie obfitych posiłków i alkoholu tuż przed snem,
• zadbanie o komfortowy, ciemny, przewietrzony pokój i wygodny materac,
• wprowadzenie wieczornego rytuału wyciszenia – np. krótki spacer, ciepła herbata bezkofeinowa, książka (papierowa), łagodne rozciąganie,
• oddzielenie łóżka od pracy – nie pracuj, nie oglądaj seriali, nie „scrolluj” telefonu w łóżku.

Części osób takie zmiany przynoszą zauważalną poprawę. Jeśli jednak mimo konsekwentnego wprowadzania higieny snu przez kilka tygodni bezsenność nie ustępuje – warto poszukać przyczyn głębiej.

Bezsenność a depresja, lęk i inne zaburzenia – kiedy samemu nie wystarczy?

Bezsenność rzadko jest problemem „oderwanym” od reszty życia. Bardzo często współwystępuje z:

• depresją (obniżony nastrój, brak energii, brak radości, poczucie bezsensu),
• zaburzeniami lękowymi (nadmierne martwienie się, napięcie, lęk napadowy),
• przewlekłym stresem i przeciążeniem pracą lub obowiązkami domowymi,
• innymi chorobami somatycznymi (np. ból, duszność, problemy hormonalne).

Jeśli oprócz problemów ze snem zauważasz u siebie także wyraźny spadek nastroju, lęk, drażliwość, trudności z koncentracją, nawracające myśli o braku sensu – samodzielne działania mogą nie wystarczyć. W takiej sytuacji warto zgłosić się do psychiatry lub psychologa, który oceni, czy bezsenność jest objawem szerszego zaburzenia i zaproponuje odpowiednie leczenie.

Kto leczy bezsenność – psychiatra, psycholog czy lekarz rodzinny?

Odpowiedź brzmi: to zależy od przyczyny bezsenności.

• Lekarz rodzinny może być pierwszym kontaktem – wykluczy część przyczyn somatycznych, zleci podstawowe badania, zaproponuje proste interwencje.
• Psycholog / psychoterapeuta pomaga, gdy u podłoża bezsenności leżą stres, napięcie, trudności emocjonalne lub utrwalone, niekorzystne nawyki związane ze snem. Może zaproponować m.in. terapię bezsenności w nurcie poznawczo-behawioralnym (CBT-I).
• Psychiatra jest lekarzem, który diagnozuje zaburzenia psychiczne (np. depresję, zaburzenia lękowe) i może włączyć leczenie farmakologiczne, jeśli jest ono potrzebne.

W Kubiak Medic w Poznaniu pracują zarówno lekarze psychiatrzy, jak i psycholodzy, dzięki czemu możliwe jest połączenie farmakoterapii (jeśli jest wskazana) z oddziaływaniami psychologicznymi.

Kiedy z bezsennością zgłosić się do psychiatry?

Warto rozważyć wizytę u psychiatry, jeśli:

• bezsenność trwa od wielu tygodni lub miesięcy i nie reaguje na zmianę nawyków,
• towarzyszy jej wyraźnie obniżony nastrój, utrata zainteresowań, spadek energii,
• pojawia się nasilony lęk, drażliwość lub napady paniki,
• masz myśli rezygnacyjne lub samobójcze,
• próbowałeś już wielu metod samodzielnie i masz poczucie bezradności.

Psychiatra może zaproponować:

• dalszą diagnostykę (np. w kierunku depresji, zaburzeń lękowych, zaburzeń afektywnych),
• farmakoterapię – leki poprawiające sen oraz leczące przyczynę problemu,
• współpracę z psychologiem/psychoterapeutą w zakresie pracy nad stresem i nawykami.

Kiedy z bezsennością wystarczy praca nad nawykami i terapia?

W wielu przypadkach, szczególnie na początku, bezsenność jest ściśle związana ze stresem, utrwalonym napięciem i niekorzystnymi nawykami (późne korzystanie z telefonu, zasypianie przy serialu, jedzenie lub praca w łóżku). Jeśli nie ma objawów ciężkiej depresji czy nasilonych zaburzeń lękowych, często dobre efekty daje:

• konsekwentna higiena snu,
• nauka technik relaksacyjnych i pracy z myślami („nie zasnę”, „będę nieprzytomny jutro”),
• krótka terapia ukierunkowana na problemy ze snem, często w nurcie poznawczo-behawioralnym,
• zmiana stylu dnia – więcej aktywności fizycznej, regularne przerwy, lepsze zarządzanie stresem.

Psycholog lub psychoterapeuta może pomóc Ci zaplanować te zmiany i wprowadzać je stopniowo, w tempie dopasowanym do Twojej sytuacji.

Leczenie bezsenności w Poznaniu – jak wygląda pomoc w Kubiak Medic?

W Kubiak Medic proponujemy indywidualne podejście do leczenia bezsenności:

• pierwszym krokiem jest zwykle konsultacja psychiatryczna lub psychologiczna,
• specjalista zbiera szczegółowy wywiad dotyczący snu, stylu życia, stresu, stanu zdrowia,
• w razie potrzeby proponuje dodatkową diagnostykę lub skierowanie na badania,
• wspólnie ustalacie plan pomocy – farmakoterapia, psychoterapia, zmiana nawyków, praca nad stresem.

Aktualne informacje o kosztach konsultacji psychiatrycznych i psychologicznych w Kubiak Medic znajdziesz w zakładce „W czym możemy Ci pomóc”. Jeśli masz pytania organizacyjne, możesz skontaktować się z naszą rejestracją.

Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej konsultacji medycznej ani psychologicznej.