Ukryta depresja – objawy, których nie widać na pierwszy rzut oka

Nie każda depresja wygląda tak, jak w filmach: osoba, która nie wstaje z łóżka, płacze przez cały dzień i rezygnuje ze wszystkich obowiązków. W praktyce wiele osób zmagających się z ukrytą depresją świetnie funkcjonuje na zewnątrz – pracuje, opiekuje się rodziną, spotyka się ze znajomymi – a jednocześnie w środku czuje pustkę, zmęczenie i brak sensu.

W tym artykule wyjaśniamy, na czym polega ukryta / maskowana depresja, jakie daje objawy, czym różni się od „zwykłego zmęczenia” oraz kiedy warto skonsultować się ze specjalistą w kierunku depresji.

Ukryta depresja, depresja maskowana, subdepresja – o co chodzi?

Określenia takie jak „ukryta depresja”, „depresja maskowana” czy „subdepresja” nie są oficjalnymi nazwami jednostek chorobowych w klasyfikacjach medycznych, ale dobrze oddają doświadczenie wielu pacjentów.

W praktyce chodzi o sytuację, w której:

• na zewnątrz utrzymujesz wysokie funkcjonowanie – pracujesz, kończysz projekty, opiekujesz się bliskimi,
• masz wrażenie, że „nie masz prawa” czuć się źle, bo „obiektywnie wszystko jest w porządku”,
• w środku od dłuższego czasu odczuwasz pustkę, zmęczenie, przygnębienie, czasem także rozdrażnienie czy złość,
• trudno Ci odczuwać radość, satysfakcję – nawet z rzeczy, które obiektywnie są „wielkimi sukcesami”.

Taka postać depresji bywa łatwo przeoczona – zarówno przez otoczenie, jak i przez samą osobę, która przyzwyczaiła się do „zaciskania zębów” i funkcjonowania mimo wszystko.

Ukryta depresja – objawy, których nie widać na pierwszy rzut oka

Objawy ukrytej depresji mogą być mniej spektakularne niż w ciężkim epizodzie, ale wciąż bardzo obciążające. Wiele osób opisuje m.in.:

• utrzymujące się poczucie pustki, braku sensu, „życie na autopilocie”,
• zmęczenie, które nie mija po odpoczynku czy urlopie,
• zniknięcie lub wyraźny spadek radości z codziennych rzeczy,
• trudności z odpoczynkiem – ciągłe „bycie w zadaniu”, zajmowanie się czymś,
• skłonność do perfekcjonizmu, pracoholizmu, „dopieszczania detali”,
• bardziej rozdrażnienie i złość niż „typowy smutek”,
• negatywne myśli o sobie („ciągle robię za mało”, „wszyscy są lepsi ode mnie”),
• problemy ze snem – przewracanie się z boku na bok, „gonitwa myśli” przed snem, poranne zmęczenie,
• sięganie po alkohol lub inne substancje „na rozluźnienie”, zwiększanie ich ilości.

Na zewnątrz możesz sprawiać wrażenie osoby „ogarniętej” i skutecznej. W środku natomiast towarzyszą Ci myśli w rodzaju: „po co to wszystko?”, „nie czuję nic”, „muszę być silny, bo inni ode mnie zależą”.

Subdepresja a „zwykłe” zmęczenie – jak odróżnić?

Zwykłe zmęczenie po intensywnym okresie zwykle mija, gdy:

• odejdą dodatkowe obowiązki,
• weźmiesz urlop i naprawdę odpoczniesz,
• wyśpisz się, zadbasz o ciało, ograniczysz stres.

W przypadku subdepresji mimo obiektywnego odpoczynku (wolne dni, urlop, mniej pracy) uczucie pustki, braku sensu, zmęczenia i rozdrażnienia utrzymuje się. Możesz mieć wrażenie, że „jest trochę lepiej”, ale szybko wracasz do poprzedniego stanu.

Dodatkowo często pojawiają się:

• negatywne myśli o sobie, poczucie bycia „gorszym” od innych,
• trudności z przyjmowaniem komplementów i pochwał,
• poczucie, że „wszystko jest na Twojej głowie”, choć obiektywnie wcale tak nie musi być,
• częste napięcie, które rozładowujesz poprzez jedzenie, pracę, alkohol, media społecznościowe.

Jeśli taki stan trwa kilkanaście dni lub tygodni, nawraca i zaczyna wpływać na Twoje relacje, zdrowie, koncentrację czy motywację – to sygnał, że warto się nim zająć.

Ukryta depresja a otoczenie – dlaczego inni tego nie widzą?

Osoby z ukrytą depresją często słyszą od bliskich:

• „Przecież dobrze sobie radzisz, o co Ci chodzi?”,
• „Masz pracę, rodzinę, zdrowie – powinieneś się cieszyć”,
• „Weź się w garść, inni mają gorzej”.

Dzieje się tak dlatego, że otoczenie widzi głównie efekty Twojego funkcjonowania (pracujesz, dowozisz projekty, jesteś „odpowiedzialny”), a nie to, ile Cię to kosztuje i jak się czujesz w środku.

Z czasem prowadzi to do dodatkowego obciążenia: obok samej depresji pojawia się jeszcze wstyd („nie powinienem tak się czuć”), poczucie winy i przekonanie, że „nikt mnie nie zrozumie”.

Kiedy ukryta depresja wymaga konsultacji u specjalisty?

Warto zgłosić się do psychiatry lub psychologa, jeśli:

• od co najmniej kilkunastu dni odczuwasz wyraźne pogorszenie nastroju, pustkę, zmęczenie,
• trudno Ci odczuwać radość, nawet gdy dzieje się coś obiektywnie dobrego,
• masz wrażenie, że „działasz na autopilocie”,
• pojawiają się myśli: „nie mam siły”, „to wszystko nie ma sensu”,
• odpoczynek (weekend, urlop) nie przynosi wyraźnej poprawy,
• masz trudność z mówieniem o swoim samopoczuciu bliskim.

Jeśli dodatkowo pojawiają się myśli samobójcze lub samookaleczenia – to sygnał do pilnej konsultacji psychiatrycznej lub zgłoszenia się do najbliższego szpitala.

Jak wygląda diagnoza i leczenie w Kubiak Medic w Poznaniu?

W Kubiak Medic leczenie depresji – także tej „ukrytej” – zaczyna się od konsultacji psychiatrycznej lub psychologicznej:

• specjalista zbiera szczegółowy wywiad dotyczący objawów, sytuacji życiowej, dotychczasowego leczenia,
• ocenia nasilenie objawów depresyjnych oraz ewentualną obecność innych trudności (np. lęku, zaburzeń snu),
• wspólnie z Tobą omawia możliwe formy pomocy – farmakoterapię, psychoterapię lub połączenie obu,
• proponuje kolejne kroki i częstotliwość wizyt.

Więcej o leczeniu depresji w poradni znajdziesz również w artykule „Leczenie depresji w Poznaniu – kiedy do psychiatry, a kiedy do psychologa?” oraz w tekście „Lekka czy ciężka depresja? Objawy, które powinny Cię zaniepokoić” .

Co możesz zrobić dla siebie już teraz?

Nawet jeśli dopiero rozważasz konsultację, możesz zrobić kilka rzeczy, które często są pierwszym krokiem do zmiany:

• spróbuj nazwać swój stan – zamiast „jestem beznadziejny”, użyj „od dłuższego czasu jest mi bardzo trudno”,
• porozmawiaj z zaufaną osobą, opisując, jak się czujesz „w środku”, a nie tylko to, co robisz na co dzień,
• zadbaj o minimum snu, ruchu i jedzenia – krótkie spacery, proste posiłki, odłożenie telefonu przed snem,
• ogranicz „znieczulacze” – alkohol, nadmierne korzystanie z mediów społecznościowych, pracę ponad siły,
• zapisz sobie kilka pytań, które chciałbyś zadać lekarzowi lub psychologowi na pierwszej wizycie.

Gdzie szukać pomocy w Poznaniu?

Jeśli podejrzewasz u siebie ukrytą depresję i szukasz miejsca, gdzie możesz spokojnie porozmawiać o swoim samopoczuciu, możesz skorzystać z pomocy Kubiak Medic w Poznaniu:

• sprawdź zakres pomocy w zakładce „W czym możemy Ci pomóc”,
• poznaj zespół lekarzy psychiatrów i psychologów,
• skontaktuj się z rejestracją poradni, aby umówić wizytę.

Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej konsultacji medycznej ani psychologicznej.