W skrócie

Lekka depresja częściej objawia się przewlekłym obniżeniem nastroju, zmęczeniem, spadkiem motywacji i radości z codziennych aktywności. W ciężkiej depresji dołączają się zwykle bardzo silne spadki energii, problemy z funkcjonowaniem w pracy lub w domu, wyraźne spowolnienie lub pobudzenie psychoruchowe oraz myśli samobójcze lub poczucie braku sensu życia. Niezależnie od tego, czy podejrzewasz u siebie „lekką” czy „ciężką” depresję, warto zgłosić się po pomoc – im wcześniej, tym łatwiej o poprawę. Jeśli pojawiają się myśli o zrobieniu sobie krzywdy lub plan odebrania sobie życia, potraktuj to jako pilny sygnał do kontaktu z lekarzem (112, SOR lub najbliższa izba przyjęć psychiatryczna).

W wyszukiwarkę trafia coraz więcej pytań w stylu: „czy to już depresja?”, „czy mam tylko gorszy czas?”, „jakie są objawy lekkiej depresji?”, „kiedy depresja jest ciężka?”. Zrozumiałe, że chcemy znaleźć prostą odpowiedź, ale rzeczywistość jest bardziej złożona – obraz depresji może wyglądać nieco inaczej u każdej osoby.

W tym artykule omawiamy główne objawy depresji, różnice między lżejszym a cięższym przebiegiem oraz sytuacje, w których koniecznie warto zgłosić się po pomoc – także w Poznaniu.

Główne objawy depresji – na co zwrócić uwagę?

W przypadku depresji nie chodzi wyłącznie o „smutek”. Kluczowe są zmiany w funkcjonowaniu, które utrzymują się przez dłuższy czas i wpływają na pracę, relacje, codzienne obowiązki.

Do najczęstszych objawów depresji należą m.in.:

  • utrzymujący się obniżony nastrój, przygnębienie, poczucie beznadziei,
  • utrata zainteresowań i radości z rzeczy, które wcześniej cieszyły,
  • zmęczenie, spadek energii, szybkie męczenie się nawet przy prostych czynnościach,
  • problemy ze snem (bezsenność lub nadmierna senność),
  • osłabiony apetyt lub przeciwnie – zajadanie emocji,
  • trudności z koncentracją, zapamiętywaniem, podejmowaniem decyzji,
  • poczucie winy, bezwartościowości, krytyczne myśli o sobie,
  • myśli typu „nie dam rady”, „wszystko jest bez sensu” – w cięższych przypadkach myśli samobójcze.

O depresji mówimy wtedy, gdy część z tych objawów utrzymuje się przez co najmniej dwa tygodnie (a często znacznie dłużej) i wyraźnie utrudnia funkcjonowanie.

Lekka depresja – co to zwykle oznacza?

Lekka depresja nie znaczy „nieprawdziwa” ani „niewarta leczenia”. Oznacza raczej, że objawy są mniej nasilone – ale wciąż realnie utrudniają życie.

Najczęściej osoby z lekką depresją opisują, że:

  • „ciągle jestem zmęczony/a” mimo snu,
  • „mam gorszy nastrój przez większość dni, ale jakoś funkcjonuję”,
  • „nic mnie nie cieszy tak jak kiedyś, działam trochę „na autopilocie””,
  • „coraz częściej unikam spotkań, nie chce mi się wychodzić z domu”.

W lekkiej depresji osoba często wciąż chodzi do pracy, opiekuje się rodziną, „dowozi obowiązki”, ale robi to dużym kosztem wewnętrznym. Z zewnątrz może wyglądać, jakby „wszystko było w porządku”.

Ciężka depresja – objawy, które wymagają pilnej pomocy

Ciężka depresja to stan, w którym objawy są tak nasilone, że codzienne funkcjonowanie jest bardzo utrudnione lub wręcz niemożliwe.

Może to wyglądać m.in. tak:

  • trudność z wstaniem z łóżka, umyciem się, zrobieniem podstawowych czynności,
  • wyraźne spowolnienie (ruchy, mowa) lub przeciwnie – silne wewnętrzne napięcie,
  • znaczny spadek apetytu i masy ciała lub przeciążeniowe jedzenie,
  • trudności z jakąkolwiek formą aktywności, zastygnięcie w bezradności,
  • nawracające myśli samobójcze („lepiej, żeby mnie nie było”, „wszyscy mieliby spokój”),
  • plany lub próby odebrania sobie życia.

W ciężkiej depresji ryzyko samobójstwa jest realne. To sytuacja, w której nie warto czekać na „lepszy dzień”. Konieczna jest pilna konsultacja psychiatryczna, czasem w warunkach szpitalnych.

Lekka czy ciężka depresja? Nie diagnozuj się samodzielnie

Podział na „lekką”, „umiarkowaną” i „ciężką” depresję jest przede wszystkim narzędziem dla specjalistów, które pomaga dobrać odpowiednią formę leczenia. Z perspektywy osoby doświadczającej objawów ważniejsze jest pytanie:

  • od jak dawna źle się czuję,
  • jak bardzo wpływa to na moje życie,
  • czy samodzielne próby radzenia sobie coś zmieniły.

Jeżeli od kilku tygodni towarzyszy Ci obniżony nastrój, zmęczenie, poczucie bezradności – nie czekaj, aż „będzie naprawdę źle”. Lekka depresja również wymaga i zasługuje na leczenie.

Kiedy zgłosić się do psychiatry, a kiedy do psychologa?

Zarówno psycholog, jak i psychiatra mogą pomóc w depresji – pełnią jednak nieco różne role.

Psycholog / psychoterapeuta

  • pomaga zrozumieć, skąd biorą się objawy,
  • pracuje nad sposobem myślenia o sobie i świecie,
  • uczy innych sposobów radzenia sobie z emocjami, stresem, relacjami,
  • towarzyszy w procesie zmiany nawyków i stylu życia.

Psychiatra

  • stawia diagnozę medyczną,
  • może zlecić dodatkowe badania (np. krwi) w celu wykluczenia innych przyczyn objawów,
  • planuje i włącza leczenie farmakologiczne, jeśli jest wskazane,
  • monitoruje przebieg leczenia, w tym działania niepożądane leków.

W wielu przypadkach najlepsze efekty daje połączenie psychoterapii i farmakoterapii, dostosowane indywidualnie do sytuacji pacjenta.

Domowe „sposoby” a profesjonalna pomoc

Zmiana stylu życia – sen, ruch, dieta, ograniczenie używek – ma znaczenie dla samopoczucia psychicznego. Jednak przy depresji same „domowe sposoby” zwykle nie wystarczą.

Jeśli czujesz, że:

  • od dawna masz gorszy nastrój i wszystko Cię męczy,
  • rzeczy, które kiedyś sprawiały radość, teraz są obojętne,
  • pojawiły się myśli w stylu „to nie ma sensu” –

– to moment na rozmowę ze specjalistą, a nie na kolejne odkładanie sprawy na później.

Depresja w Poznaniu – jaką pomoc oferuje Kubiak Medic?

W Kubiak Medic w Poznaniu oferujemy pomoc osobom z objawami depresji na różnych etapach nasilenia:

  • konsultacje psychiatryczne i psychologiczne w zakresie depresji i zaburzeń nastroju,
  • planowanie leczenia – w tym farmakoterapia, jeśli jest wskazana,
  • psychoterapia indywidualna ukierunkowana na pracę z objawami depresyjnymi,
  • w razie potrzeby – współpraca z innymi specjalistami.

Możesz:

FAQ – najczęstsze pytania o lekką i ciężką depresję

Czy lekka depresja „minie sama”, jeśli się postaram?
Objawy mogą czasem zmniejszyć się samoistnie, ale często nawracają – szczególnie, jeśli przyczyny nie zostały przepracowane. Wczesne skorzystanie z pomocy zmniejsza ryzyko nawrotów i przejścia w cięższy epizod depresyjny.
 
Czy jeśli chodzę do pracy, to na pewno nie mam ciężkiej depresji?
Nie zawsze. Niektórzy pacjenci mimo bardzo nasilonych objawów „funkcjonują na siłę”. O skali depresji decyduje nie tylko to, czy chodzisz do pracy, ale także koszt wewnętrzny, myśli samobójcze, poziom bezradności i inne objawy.
 
Czy leki na depresję uzależniają?
Standardowo stosowane leki przeciwdepresyjne nie są uznawane za uzależniające. Decyzję o ich włączeniu, dawce i czasie trwania leczenia podejmuje lekarz psychiatra po indywidualnej ocenie sytuacji.
 
Co zrobić, jeśli mam myśli samobójcze?
Potraktuj je jako sygnał alarmowy. Skontaktuj się pilnie z lekarzem, zadzwoń pod numer alarmowy 112 lub zgłoś się do najbliższego szpitala. Nie zostawaj z takimi myślami sam/a.

Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej konsultacji medycznej ani pomocy w sytuacji nagłego zagrożenia zdrowia lub życia.

lek. Marta Malinowska-Kubiak
lek. Marta Malinowska-Kubiak
Specjalistka psychiatrii