Kiedy iść do psychiatry? Objawy, których nie warto bagatelizować

Pytanie „kiedy iść do psychiatry?” pojawia się bardzo często – zwłaszcza wtedy, gdy od dłuższego czasu czujemy się gorzej, ale jednocześnie wciąż jakoś funkcjonujemy: pracujemy, opiekujemy się rodziną, załatwiamy codzienne sprawy. Łatwo wtedy powiedzieć sobie: „jeszcze nie jest tak źle”, „inni mają gorzej”, „nie będę przesadzać”.

W tym artykule opisujemy objawy, których nie warto bagatelizować, różnicę między wizytą u psychiatry i psychologa oraz to, jak może wyglądać pierwsza konsultacja w prywatnym gabinecie w Poznaniu.

Kiedy warto pomyśleć o wizycie u psychiatry?

Nie ma „jednego właściwego momentu”, ale są sygnały, które szczególnie zwracają uwagę. Warto rozważyć wizytę u psychiatry, jeśli przez co najmniej kilka tygodni zauważasz u siebie:

• utrzymujący się obniżony nastrój, przygnębienie, poczucie beznadziei,
• utratę zainteresowań – rzeczy, które kiedyś cieszyły, teraz są obojętne,
• silny, trudny do opanowania lęk, napięcie, napady paniki,
• poważne problemy ze snem (bezsenność lub nadmierna senność),
• wyraźne wahania nastroju (od „wszystko jest super” do „wszystko jest bez sensu”),
• trudności w pracy lub nauce – spadek koncentracji, pamięci, motywacji,
• uciekanie w alkohol, leki, inne używki, by „sobie ulżyć”,
• poczucie, że „nie panujesz nad emocjami” – wybuchy złości, płacz, drażliwość,
• myśli samobójcze lub fantazje o tym, żeby „nie musieć już wstawać rano”.

Jeśli rozpoznajesz u siebie wiele z tych objawów, to nie znaczy, że „na pewno masz poważną chorobę psychiczną”, ale jest to ważny sygnał, by nie zostawać z tym samemu.

Kiedy iść do psychiatry, a kiedy do psychologa?

W praktyce często pada pytanie: „czy wystarczy psycholog, czy potrzebny jest psychiatra?”.

Rola psychiatry

• stawia diagnozę medyczną (np. depresja, zaburzenia lękowe, zaburzenia snu),
• może zlecić dodatkowe badania (np. laboratoryjne),
• planuje i prowadzi leczenie farmakologiczne,
• monitoruje efekty leczenia oraz działania niepożądane leków,
• w razie potrzeby kieruje do innych form pomocy (psychoterapia, hospitalizacja).

Rola psychologa / psychoterapeuty

• pomaga zrozumieć, skąd biorą się Twoje objawy,
• towarzyszy Ci w procesie zmiany sposobu myślenia o sobie i świecie,
• uczy nowych sposobów radzenia sobie z emocjami, stresem, relacjami,
• wspiera we wprowadzaniu zmian w codziennym życiu.

Najczęściej zaleca się współpracę: leki pomagają złagodzić objawy, a psychoterapia pozwala zrozumieć ich przyczyny i zmieniać utrwalone schematy. Nie musisz jednak od razu decydować o wszystkim samodzielnie – podczas pierwszej wizyty możesz po prostu opowiedzieć, co się z Tobą dzieje, i wspólnie z lekarzem ustalić plan.

Objawy, których szczególnie nie warto bagatelizować

Są sytuacje, w których nie warto czekać z umówieniem wizyty:

• masz nasilone myśli samobójcze lub konkretne plany odebrania sobie życia,
• pojawiają się objawy psychotyczne (np. słyszysz głosy, widzisz rzeczy, których inni nie widzą, masz poczucie prześladowania),
• utrata wagi, bezsenność, lęk czy pobudzenie są tak silne, że nie jesteś w stanie normalnie funkcjonować,
• bliscy mówią, że bardzo się o Ciebie martwią, a Ty sam/sama masz poczucie, że „wyczerpały Ci się siły”.

W takich sytuacjach pilnie skontaktuj się z lekarzem. Jeśli czujesz zagrożenie dla zdrowia lub życia, możesz zgłosić się do izby przyjęć lub zadzwonić pod numer 112.

Jak wygląda pierwsza wizyta u psychiatry?

Dla wielu osób myśl o wizycie w gabinecie psychiatry wiąże się z dużym napięciem. W praktyce jest to rozmowa o Twoim samopoczuciu, a nie „test, który trzeba zdać”.

Podczas pierwszej konsultacji lekarz zwykle:

• pyta o aktualne objawy (nastrój, lęk, sen, apetyt, energię, myśli samobójcze),
• interesuje się Twoją sytuacją życiową (praca, relacje, obciążenia),
• zwraca uwagę na historię dotychczasowego leczenia (leki, psychoterapia),
• może zapytać o choroby somatyczne, przyjmowane leki, używki.

Na tej podstawie stawia wstępną diagnozę i omawia z Tobą możliwe formy leczenia. Jeśli pojawia się propozycja farmakoterapii, masz prawo pytać o działanie leków, możliwe skutki uboczne i czas trwania leczenia.

Czy wizyta u psychiatry oznacza od razu „silne leki”?

To częsta obawa. W rzeczywistości:

• stosowane obecnie leki przeciwdepresyjne i przeciwlękowe są dobierane indywidualnie,
• nie uzależniają w taki sposób jak niektóre substancje psychoaktywne,
• psychiatra zazwyczaj zaczyna od niższych dawek i stopniowo je modyfikuje w zależności od reakcji organizmu,
• w niektórych sytuacjach możliwe jest leczenie bez farmakoterapii – decyzja zapada po wspólnej rozmowie.

Najważniejsze jest to, by poczuć się bezpiecznie i mieć przestrzeń na pytania. Dobry lekarz traktuje Cię jako partnera/partnerkę w podejmowaniu decyzji.

Wizyta u psychiatry w Poznaniu – pomoc w Kubiak Medic

W Kubiak Medic w Poznaniu oferujemy:

• konsultacje psychiatryczne i psychologiczne w zakresie depresji, zaburzeń lękowych, zaburzeń snu i innych trudności psychicznych,
• indywidualnie dobraną farmakoterapię, jeśli jest wskazana,
• psychoterapię oraz psychoedukację – jako ważne uzupełnienie leczenia,
• współpracę w ramach zespołu (psychiatra + psycholog/psychoterapeuta).

Jeśli rozważasz wizytę:

• zapoznaj się z zakładką „W czym możemy Ci pomóc”,
• poznaj zespół lekarzy i specjalistów,
• skontaktuj się z rejestracją poradni, aby umówić termin.

Artykuł przygotowany przez lek. Martę Malinowską-Kubiak, specjalistkę psychiatrii, założycielkę Kubiak Medic w Poznaniu. Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej konsultacji medycznej ani pomocy w sytuacji nagłego zagrożenia zdrowia lub życia.